trích đoạn trong quyển Practicalities

The Black Block

When you’re writing, a kind of instinct comes into play. What you’re going to write is already there in the darkness. It’s as if writing were something outside you, in a tangle of tenses: between writing and having written, having written and having to go on writing; between knowing and not knowing what it’s all about; starting from complete meaning, being submerged by it, and ending up in meaningless. The image of a black block in the middle of the world isn’t far out. Continue reading trích đoạn trong quyển Practicalities

Người trong ngăn cách – phần cuối cùng

David Royle
Hôtel Le Pïgeonnier
Aix-en-Provence

Ngày 7 tháng 11, 1998

Hôm nay là ngày giỗ của ba tôi.
Hôm nay tôi mới hiểu là tôi không thể gặp lại em nữa.
Và tôi để tang cha, tang cho em và cho cả ba chúng ta.
Tôi sẽ đi Mỹ lại.
Kay, cái đẹp của tôi, cái ung độc của tôi, cái trắng trinh của tôi, con nhện của tôi.
Kay, tôi yêu em điên cuồng.
Kay, em nhìn quá cao nên tôi đâm chóng mặt, và muốn tự một mình đo tầm sức với đời, đối mặt với biển cả, với Holywood, với cạm bẫy, với những thần tượng giả.
Tình yêu đã trở nên quá đầy…
Nên tôi đã thả lại em trên bến
Cái hèn hạ to nhất của tôi. Continue reading Người trong ngăn cách – phần cuối cùng

Người trong ngăn cách – 20

Kay Bartholdi
Les Palmiers sauvages
Fécamp

Ngày 1 tháng 11, 1998

A, cuối cùng thì vậy. Từ bao nhiêu lâu! Tôi chỉ chờ có thế. Giòng chữ nhỏ cuối thư. David!
Hãy ký tên anh, tên thật của anh.
Cho dù anh để rơi mặt nạ; dù anh ném bỏ tên mượn mà anh đã sử dụng rất thành thạo và với cái tên đó anh ru ngủ tôi…
Vâng, David, tôi đã xem cuốn phim.
Tôi xem cuốn phim ở nhà Josepha và Laurent
Cuốn phim đã kể về chuyện thăng tiến không ngừng của một kẻ tham vọng rất quyến rũ, rất thông minh và rất phiêu lưu: Jonathan Shields.
Và tôi nhận ra anh chẳng khó khăn qua hình bóng kẻ ấy, kẻ muốn chinh phục thế giới, chẳng lùi bước trước bất cứ điều gì, kẻ quyến dụ, kẻ vận dụng quỷ quyệt đã phá vỡ bao nhiêu cuộc đời bằng hai bàn tay khao khát vì ham mê điện ảnh, vì tình yêu và vinh quang cho chính hắn. Continue reading Người trong ngăn cách – 20

Giới thiệu truyện dài

Bắt đầu hôm nay tôi sẽ đăng từng kỳ, truyện dài, dịch từ bản tiếng Pháp

Un Homme à Distance của tác giả Kathérine Pancol

Dịch giả: Chưa muốn ra mặt nên tạm thời dùng cái tên Đừng Để Tên

Đây là một truyện dài, là kết hợp của những lá thư, hấp dẫn, lãng mạn.

Mỗi ngày tôi sẽ đăng chừng một hay hai lá thư. Xin các bạn nhớ ghé đọc những lá thư tình rất dễ thương này nhé.

Chung Quanh chuyện thư tình – Kết thúc

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã viết 300 lá thư tình trong ba năm tính trung bình là cứ khoảng ba hay bốn ngày là một lá thư. Có nghĩa là ông đã có những khi viết thư đi mà không chờ hồi đáp. Bởi vì một lá thư mất ít ra cũng phải ba ngày để từ Huế đến Bảo Lộc. Nhưng giả tỉ như ông viết thư đi mà không hề nhận được thư trả lời, liệu ông có tiếp tục viết thư và sẽ viết cho đến bao giờ?

Pelagia, cô gái trên đảo Cephallonia đã viết hàng trăm lá thư gửi đi cho vị hôn phu trong thế chiến thứ hai. Những lá thư không được hồi đáp và nàng chờ đến mỏi mòn tưởng là vị hôn phu đã chết trong chiến tranh. Ngày vị hôn phu của nàng trở về mang theo một bó thư và yêu cầu nàng đọc cho anh nghe. Anh không thể hồi đáp thư nàng, thậm chí cũng không đọc thư của nàng vì anh bị mù chữ. (Theo phim Đại Úy Corelli và cây măng cầm)

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn không phải là người nhạc sĩ đầu tiên viết thư tình. Schumann và Lizst là những nhạc sĩ danh tiếng đã từng viết những bức thư tình say đắm. Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn trong nền âm nhạc tiền chiến là người đã nhắc nhở rất nhiều về những lá thư tình trong bài hát Lá Thư nhẹ nhàng và lãng mạn.

Nhớ tới mùa thu năm xưa gửi nhau phong thư ngào ngạt hương.
Nét bút đa tình lả lơi.
Nhớ phút ngập ngừng lòng giấy viết rằng.
Chờ đến kiếp nào.
Tình đầu trong gió mùa.
Người yêu ơi.
Em nay về đâu?
Phong thư còn đây…

Nghe kể rằng người ông yêu đã lên đường vào Nam vì thế những lá thư thường vương vấn trong tâm hồn ông. Ông nhắc đến lá thư trong bài hát Gửi Gió Cho Mây Ngàn Bay qua những câu:

Gửi thêm lá thư màu xanh ái ân.
Về đôi mắt như hồ thu
.

Gửi thêm ánh trăng màu xanh lá thư.

Trong nhạc phẩm Cánh Hoa Duyên Kiếp ông viết rằng:
Đêm hôm nay chợt nhớ tới nơi xa,
Lúc anh về nhặt mấy cánh hoa.
Kèm vào thư, lá thư xanh màu yêu
cánh hoa duyên kiếp này
Tìm em trong ý thu.
Và,
rồi ngày mai nhắn mây đưa tờ thư.
Tới em đôi mắt sầu kèm theo bao ý thơ
.

Trong nhạc phẩm Tâm Sự, ít được chú ý như các tác phẩm khác ông cũng nhắc đến thư.
Trang giấy nào viết đủ nét tình si.
Để có những chiều im tắm nắng.

Không chỉ văn sĩ thi sĩ mới có thư tình. Họa sĩ Vermeer cũng có một bức thư tình độc đáo là bức họa Thư Tình của ông. Bức họa này vẽ hình một cô gái mặc áo màu vàng kim sáng đang nhận một phong thư do cô hầu gái mang đến. Những chi tiết trong tranh làm cho chúng ta đoán biết đây là thư tình bởi vì bức thư được nhận trong phòng kín, trước phòng có đôi hài là một chi tiết ám chỉ tình dục. Trên tường có treo hai bức tranh, một bức vẽ cảnh biển động là biểu tượng của mối tình nồng cháy và bức kia vẽ một người du hành có lẽ là người gửi thư. Johan Vermeer là một họa sĩ Hòa Lan nổi tiếng thế kỷ mười bảy với những bức họa nổi tiếng trong đó có bức họa Người Thiếu Nữ và chiếc hoa tai đã được Tracy Chevalier cảm hứng viết thành tác phẩm và tác phẩm này cũng được chuyển thành phim.

vermeer_johannes_-_the_loveletter
The Love Letter – Johannes Vermeer (Wikipedia)

Chuyện về thư tình còn nhiều và tôi xin hẹn trở lại đề tài này với độc giả vào một lần khác.

Chung quanh những bức thư tình phần 3

Người thường viết thư tình đã đành. Ngay cả một tướng lãnh có tài đánh trận xuất chúng, lãnh đạo biết bao nhiêu hùng binh, về sau trở nên Hoàng đế của Pháp như Napoleon, cũng viết những bức thư tình say đắm cho người tình của ông. Dưới đây là thư của ông viết cho người tình lớn hơn ông sáu tuổi. Nàng là người tình lẻ của đồng ngũ, hình như là dưới trướng của ông. Ông quá mê say sắc đẹp của nàng nên ly dị người vợ trước.

Napoleon Bonaparte to Josephine Beauharnais

Paris, tháng 12 năm 1795

Tôi thức giấc trong tôi tràn trề nỗi nhớ em. Bức chân dung của em và cái đêm say đắm chúng ta ở cạnh nhau đã làm cho tất cả các giác quan trong tôi trở nên hỗn loạn. Ngọt ngào, không có gì sánh nổi với Josephine, cũng không thể nào diễn tả được cái hiệu quả kỳ lạ mà em đã đặt lên trái tim tôi! Em có giận tôi không? Tôi thấy dường như em có vẻ buồn, phải không? Em đang lo lắng điều gì? . . . Tâm hồn tôi nhức nhối vì buồn phiền, và vì thế người yêu của em đã không thể nghỉ ngơi; không những thế còn nhiều loại cảm giác khác tràn ngập trong tôi. Từ môi em, từ tim em tôi rút ra một tình yêu làm tôi cháy bỏng? A! đêm qua tôi mới hoàn toàn nhận ra rằng bức chân dung của em đã làm người ta sai lầm về em nhiều biết chừng nào! Em đã bắt đầu lên đường lúc giữa trưa; và thế là tôi sẽ được gặp em trong ba giờ nữa. Cho đến khi gặp nhau, mio dolce amor; một ngàn nụ hôn cho em nhưng xin đừng hôn lại tôi, bởi vì nó sẽ làm cho máu trong người tôi sôi sục mất thôi.

Một lá thư nồng cháy như thế này tưởng chỉ dâng hiến cho một mối tình trọn vẹn. Thế nhưng sự thật là Josephine đã phụ tình ông và bản thân vị hoàng đế này cũng chẳng mấy chung tình. Tuy thế ông chỉ ly dị vợ và cưới vợ khác chứ không giết năm sáu bà vợ như vua Henry VIII.

Vua Henry VIII là người tài hoa, văn hay, nghệ sĩ tính, rất thông minh nhưng ông là người rất mê ăn uống trụy lạc. Người vợ đầu tiên ông cưới là Catherine of Aragon lớn tuổi hơn ông và không có con. Tôn giáo thời bấy giờ không cho phép ông ly dị vợ và bà Catherine vốn là một người giỏi ăn nói đã thuyết phục tòa án đứng về phe bà. Nhà vua tuy thế vẫn đem lòng yêu Anne Boleyn lúc ấy chỉ mười lăm tuổi. Dưới đây là lá thư tình nhà vua viết cho người yêu.

King Henry VIII to Anne Boleyn

Người tình và cũng là người bạn của tôi,

Tôi và trái tim tôi tự nguyện nằm trên bàn tay em, cầu xin được em yêu thương và sự vắng mặt của tôi sẽ không làm giảm đi lòng yêu của em. Thật là một điều đáng buồn, tôi và trái tim của tôi sẽ bị đau đớn hơn, khi sự thiếu vắng em đủ làm cho đau và nỗi đau này quá lớn đến độ tôi không tưởng tượng được. Nỗi đau nàylàm tôi liên tưởng đến một chi tiết trong thiên văn học: những ngày dài nhất là những ngày xa mặt trời nhất tuy thế lại nóng hơn những ngày khác. Tình yêu của đôi ta cũng thế, bởi vì mặc dù chúng ta ở cách xa nhau, nhưng vẫn giữ được mức độ nồng nàn, ít ra là phần của tôi và tôi hy vọng là em cũng cảm thấy như tôi. Tôi xin bảo đảm với em là trong trường hợp của tôi, tôi cảm thấy cơn đau của sự thiếu vắng em đã trở nên quá to lớn.

Khi tôi nghĩ đến sự tăng trưởng của cái đau mà tôi phải chịu đựng này, thật là không chịu nổi, nhưng tôi rất hy vọng vào tình yêu không thay đổi của em. Để em nghĩ đến tôi và vì tôi không thể gặp em, tôi sẽ gửi tặng em một món quà đang làm nhưng vì chưa xong nên không thể gửi ngay lúc này. Món quà này là, bức ảnh của tôi được nạm vào cái vòng đeo tay, với tất cả dụng cụ đính kèm mà em đã biết. Ước gì tôi có thể biến thành món quà này khi nó làm em hài lòng. Lá thư này được viết bởi: Người đầy tớ trung thành và cũng là bạn của em. H. Rex.

Lá thư này ngọt ngào nồng nàn đến thế nhưng về sau chính nhà vua đã ra lệnh chặt đầu bà vợ yêu quí này sau khi buộc cho bà tội ngoại tình và loạn luân.

Chung quanh chuyện thư tình phần 2

Thư tình là tiếng nói của trái tim, là chứng tích của cuộc tình. Khi những lâu đài trên cát đã sụp đổ những trang thư là kỷ niệm còn lại như nhạc sĩ Y Vân viết trong bài Ảo Ảnh.

Yêu cho biết sao đêm dài.
Cho quen với nồng cay.
Yêu cho thấy bao lâu đài,
chỉ còn vài trang giấy.

Những trang giấy kia trở thành một nhắc nhở đau đớn vì thế người ta muốn đốt đi, xé đi. Nhạc sĩ Trương Hoàng Xuân đã viết trong bài Xé Thư Tình được thể hiện qua giọng hát trầm ấm của ca sĩ Elvis Phương. 

Em xé đi thư tình tôi đã viết.
Em xé đi những gì tôi đã trao
Xé thư tình như
bôi xóa đi một đoạn đời
như thếlà
Em xé đi tim hồng tôi đã trao,
cho nát tan một nụ cười,
xé thư tình để
xô ngã tòa lầu vàng

xe cát thôi loài dã tràng
tình ta trót trao lầm

Thư tình dành riêng cho người tình. Khi thư tình viết cho người này rơi vào tay người khác có thể gây xấu hổ, bởi thế khi tình tan vỡ người ta thường đòi lại những lá thư đã viết để tự tay tiêu hủy đi. Virginia Woolf năm 45 tuổi yêu một chàng nhà văn Mỹ nhỏ hơn bà hơn hai mươi tuổi. Bà viết rất nhiều thư nhưng ít khi được hồi đáp. Cuộc tình không đi đến đâu khi đến lúc bà nhận ra tình của bà không được đáp ứng bà đòi lại những bức thư. Đó là thời xưa chứ thời bây giờ với danh tiếng của bà những lá thư ấy nếu đem bán có lẽ phải đắt giá lắm.

Không phải chỉ có nhà văn nhà thơ mới viết thư tình. Quan to hay đại phú gia cũng viết thư tình. Theo phong tục của người Nhật cách đây 1000 năm, sau một đêm ngà ngọc với người đẹp (kỹ nữ geisha chẳng hạn), một người đàn ông nếu là người tao nhã lịch thiệp phải gửi một lá thư đến người đẹp để tạ ơn. Thư dày hay ngắn, to hay nhỏ, giấy viết cũng như màu sắc của phong thư biểu hiện tình cảm của người viết thư đối với người nhận thư. Dưới đây là một đoạn văn ngắn trích từ quyển Sách Gối (Pillow Book) của Sei Shonagon. Bố và ông của bà là nhà thơ nổi tiếng về thơ waka. Bà là nhà văn Nhật sinh năm 966 và mất năm 1017, bà viết quyển Sách Gối khi bà phục vụ dưới triều của Nữ Hoàng Đế Teishi và Nữ Hoàng Đế Sadako vào khoảng năm 1000.

From the Pillow Book of Sei Shonagon viết vào thế kỷ thứ mười.

Có một người đàn ông, thường hay gửi cho tôi một lá thư sau khi trải qua một đêm với tôi, đã tuyên bố là ông ta thấy mối liên hệ của ông và tôi chẳng có ý nghĩa gì và ông ta chẳng có gì để nói với tôi nữa. Tôi không nhận được chữ nào của ông ta ngày hôm sau. Khi bình minh lố dạng mà tôi vẫn không nhận được lá thư đáp lễ nên tôi buồn bã lắm. “Thế thì thôi,” tôi nghĩ khi ngày dần trôi qua, “ông ta thật sự muốn dứt tình.”

Ngày hôm sau nữa trời mưa như trút nước. Đã giữa ngọ mà tôi vẫn không nghe thấy tin tức của ông ta: rõ ràng là ông ta đã quên hẳn tôi. Rồi hoàng hôn rơi xuống, khi tôi ngồi gần cạnh hàng hiên thì một đứa trẻ đến, một tay che dù, còn tay kia cầm phong thư. Tôi mở thư và đọc vội vã. “Cơn mưa làm nước dâng đầy tràn” là nội dung của lá thư, và tôi thấy câu nói này rất ý nhị, còn duyên dáng hơn là ông đã gửi cho tôi nguyên cả tủ sách chứa đầy các tập thơ của ông ta.

Vì nhắc đến bài Ảo Ảnh nên xin dẫn bài hát về đây. Tôi thích bài hát này vì điệu chachacha chậm của nó, nhất là nghe tiếng gõ mõ lụp cụp như gọi bò về chuồng nghe chiến lắm. Bài này có Mỹ Huyền, Thanh Thúy hát nhưng tôi chọn Hoàng Lan vì mới nghe lần đầu.