Héo khô

Bài kệ của Thiền Sư Vạn Hạnh, do Bác Hiền Nguyễn chép cho.
“Thân như điện ảnh hữu hoàn vô,
Vạn mộc xuân vinh thu hựu khô.
Nhậm vận thịnh suy vô bố uý,
Thịnh suy như lộ thảo đầu phô”

身如電影有還無,
萬木春榮秋又枯,
任運盛衰無怖畏,
盛衰如露草頭鋪

Thiền sư Vạn Hạnh 萬行

(Thân như bóng chớp, có rồi không,
Hàng vạn cây mùa xuân thì tươi tốt, mùa thu lại khô héo,
Mặc cuộc thịnh suy không sợ hãi,
Thịnh suy (chỉ) như sương đọng trên ngọn cỏ)

Tối qua có một lớp tuyết mỏng. Sáng nay trời ấm hơn, nên mưa rả rích. Mưa mùa đông lạnh thấu xương. Con mèo Boyfriend nằm khoanh ngủ trong tổ ấm áp. Con mèo Nora ở trong nhà nhấp nhỏm đòi ra ngoài nhưng lại không dám ra vì trời lạnh và có kẻ địch đang chờ tấn công.

Vài tấm ảnh chụp rừng cây mùa đông. Tài nghệ của tôi chỉ có thế nên tôi luôn cảm thấy bất lực trước vẻ đẹp của cây cối trong mùa đông.

Hôm qua

Tôi nhận ra tôi bị lãng tai từ lâu, nhưng hôm qua thì rõ ràng nhất. Nếu tôi bịt tai bên trái, tai bên mặt tôi chỉ nghe được chừng năm mươi phần trăm mức độ nghe bình thường. Đó là lạc quan. Nhìn thân thể mình mỗi ngày một hao mòn, càng làm tôi thấy quí trọng những điều bình thường của cuộc sống hơn. Cặp mắt còn nhìn thấy dù không tinh tường. Chân còn đi dù bước cũng có khi liêu xiêu. Hai ba tuần trời lạnh không đi bộ được thì cuối tuần cũng mong trời đừng mưa để có thể đi rừng. Tôi cần vận động, nhẹ nhàng thôi như đi bộ chừng vài tiếng đồng hồ, để thấy mình còn khỏe khoắn.

Tôi vẫn còn cặp mắt tò mò của trẻ nhỏ. Nhìn cái gì cũng thấy lạ, muốn ghi lại. Một đóa hoa rừng, một con chim đi lạc, v.v… Những cái tầm thường nhất của cuộc sống vẫn còn làm tôi ngạc nhiên, yêu thích.

 

Từ trái qua phải từ trên xuống dưới.

Thủy thảo, cỏ rong, sau mùa đông, nước ấm lại đã bắt đầu sống trở lại, hay thức giấc trở lại. Lâu ngày tôi đi rừng theo một lộ trình nhất định. Không đi hết cái trail như lúc trước, chỉ đi một phần, nghỉ những chỗ định trước và vừa sức. Lộ trình có đi ngang cái hồ (Lake Surprise). Nước hồ tùy lúc gặp mưa nước dâng cao, hôm qua nước cạn dù mấy hôm trước mưa liên tiếp mấy ngày nhưng mưa nhỏ thôi.

Lộ trình cũng đi dọc theo một con suối. Gặp mùa mưa, nước đục và chảy xiết. Hôm qua nước trong thấy đáy. Chỗ này ít khi thấy chim vịt nhưng hôm qua lại thấy một cặp vợ chồng vịt đầu xanh. Con trống có màu sắc, con mái màu nâu quê mùa dân dã :-).

Giữa những kẽ đá mọc lên những đóa hoa trắng nhỏ. Tôi trầm trồ, ngộ hen, giữa đất đá nảy lên đóa hoa. Ông Tám khịt mũi bảo rằng, hoa thì mọc lên từ dưới đất lạ gì mà lạ. Tôi nghĩ thầm, hoa mọc trên cây. Cây đủ năm đủ tháng, như một người lớn lên, đến mùa đến tuổi, viết ra được những bài thơ ấp ủ trong lòng, nở ra những đóa hoa từ tâm hồn. Còn giữa kẽ đá, không có chỗ cho cỏ mọc vậy mà nở ra được một đóa hoa. Với tôi, điều này thật là kỳ diệu.

Ở hồ, mùa hè nếu hồ đừng bị cạn nước đến mùa hoa súng nở đầy. Loại hoa súng này màu vàng trông giống như hoa cúc vậy. Hồ này thường là nơi trú ngụ cho chim vịt Canada, ngỗng v.v… Hôm qua chẳng thấy bóng chim vịt nào cả, chắc là chúng quay trở về quê hương để sinh nở.

Cây cối bắt đầu đâm chồi, thấy nhiều nơi lá bắt đầu xanh non, nhưng nhìn chung vẫn còn hiu quạnh trơ trụi lắm. Giữa rừng nở một cây hoa màu trắng. Làm tôi nhớ bài hát xa xưa nào đó. “Anh sẽ lên trên ngọn Hồng Lĩnh. Hái cho em một đóa hoa rừng. Thầm khắc tên em vào phiến đá rêu xanh. Và vây quanh bằng trái tim anh.” Đâu cần đi đâu cho xa, chỉ vào khu rừng này cũng hái được hoa, và thỉnh thoảng trên đường đi tôi thấy người ta khắc tên nhau lên vỏ cây, hoặc vẽ nhăng lên phiến đá chứ chưa thấy khắc tên vào đá.

Lại thêm một đóa hoa nhỏ nhoi nảy lên từ lớp đất ít oi trên đá. Tôi bỗng tưởng tượng một câu truyện. Một người lạc vào một khu rừng hoang mọc chi chít những đóa hoa nhỏ màu trắng vươn lên giữa những kẽ đá. Người hái một đóa, gói đem về, dọc đường hoa tỏa mùi hương thoang thoảng. Mười ngày sau vẫn còn tươi vẫn còn tỏa hương. Về sau gặp một thầy thuốc bảo rằng hoa này trị bách bệnh, chỉ cần một đóa hoa đủ tăng sức sống mười năm. Trăm năm nở một lần, chỉ một giờ. Người ấy trở lại khu rừng hoang, nhìn lại bãi đá, nghĩ đến cái duyên chỉ gặp một lần trong đời.

Thay vì đi theo cái trail quanh co trong rừng, tôi đi tắt cắt ngang một con đường tráng nhựa. Thấy một đoàn xe moto, ông Tám đếm mười bảy chiếc. Tôi lóng cóng chậm chạp chỉ chụp được ba chiếc sau cùng. Chập sau trở lại đường trail, gặp một cô gái xinh cỡi ngựa. Ảnh của cô làm đầy khung ảnh điện thoại của tôi thế mà tôi vụng về không chụp được, máy ảnh như đóng băng không bấm được. Chừng bấm được thì cô đã đi khuất. Không duyên.

Hai tấm ảnh chót thủy thảo dưới lòng hồ.

Sông Tuyết Hồ Băng

trại nuôi ngựa Watchung

Đây là trại nuôi ngựa và dạy cưỡi ngựa, nơi mỗi lần hiking tôi thỉnh thoảng đi ngang. Tôi thích nhìn cái Watchung Stable này vì nó đẹp, với thảm cỏ xanh, mái ngói đỏ, khóm lau khô. Mùa đông nó vẫn đẹp với màu ngói đỏ lộng lẫy trên nền tuyết trắng. Gần đây họ rào cái hàng rào ngăn cách đất của trại với đường hiking. Họ chỉ mới trồng cọc chứ chưa giăng rào ngang, chẳng biết sẽ là hàng rào gỗ hay gì nữa.

Lake Surprise đóng băng
Mặt hồ “Lake Surprise” đóng băng

Hôm trước đi ngang đây, ở khúc trên thấy có nước vì tuyết tan, đàn ngỗng Canada đang đậu trên hồ. Khúc này nước cạn, vẫn còn đóng băng mịt mùng, khi đi ngang chẳng hiểu vì sao tôi cứ nghĩ đến chuyện câu cá. Cái kiểu đục lỗ trên băng rồi ngồi câu. Lại nghĩ đến hình ảnh ông câu mặc áo tơi lá ngồi trên thuyền (bị ảnh hưởng mấy khúc phim du lịch qua Trung quốc chắc?) chứ không nghĩ đến chuyện mặc áo mùa đông màu đỏ màu vàng sáng chói của người Tây phương ngồi trên mặt băng. Hôm nay chợt nghĩ có lẽ một bài thơ cổ nằm trong tiềm thức nhắc nhở mình hình ảnh ông câu trên sông tuyết.

Giang Tuyết – Liêu Tông Nguyên
Thiên sơn điểu phi tuyệt,
Vạn kính nhân tung diệt
Cô chu toa lạp ông,
Độc điếu hàn giang tuyết

Tuyết trên sông – tựa đề do Chi Điền Hoàng Duy Từ dịch
Ngàn núi chim bay cả,
Muôn đường vắng dấu chân.
Thuyền con ông áo lá,
Sông tuyết lạnh, buông cần.
Bản dịch của Trần Trọng San.

Bài thơ và bản dịch trích trong Đường Thi Tuyển Dịch của Chi-Điền Hoàng Duy Từ.

 

Còn trên đây là ảnh cũ của mùa tuyết năm ngoái. Tuyết nhiều, cảnh đẹp, mà tôi không làm được bài thơ nào. Bây giờ vỡ lẽ ra vì sao mình không biết làm thơ. Orhan Pamuk bảo rằng phải rất là thông minh và rất là không hạnh phúc người ta mới có thể làm thơ. Tôi thiếu cả hai thứ, thôi kệ miễn hạnh phúc là đủ rồi, không cần phải làm thơ, chỉ cần đọc thơ của người khác thôi.

Cây gai và trái dại

dây gai và trái dại

Tôi vẫn được khuyên là hãy chọn những chỗ đường nét không chằng chịt để chụp ảnh. Không dễ gì thực hiện lời khuyên này. Khi tôi thấy một con đường, hai hàng cây thẳng tắp, sân cỏ thênh thang, tôi biết ngay đây là một công viên được chăm sóc cẩn thận. Ở rừng, cây cối mọc loạn xạ, chằng chịt, không dễ gì tìm ra một góc có đường nét đơn giản, nhất là trong trời lạnh, và mình đi với người khác.

Cây rừng sao mà nhiều gai. Loại gai này làm rách cả quần vải dày của tôi. Nhiều khi về nhà, thấy gai dính chằng chịt trên vải quần, thậm chí cắm cả vào da, phải lấy nhíp gắp ra.

Tôi crop bớt những đường nét chằng chịt. Rất tiếc ảnh không rõ. Đổ thừa cho cái máy ảnh. Hẹn dịp khác rút kinh nghiệm.

Những ngày cuối năm âm lịch

Từ hồi ông Tám mua cho cái phone Samsung, thật là như trẻ nhỏ có đồ chơi ưng ý, đụng đâu chụp ảnh đó. Không cần đẹp, miễn vui là được rồi. Hôm qua được mời ăn tiệc tất niên. Toàn là món ăn thuần túy. Cháo vịt, bún, bắp cải trộn, vịt luộc, nước mắm gừng, tôm chua, thịt ba chỉ luộc, rau thơm và rượu vang (cái này thì không thuần túy :-).Tiệc tất niên

Mọi người cà kê lâu quá, tôi ngủ gục lên gục xuống mấy lần mà chưa ai chịu ra về. Tôi đi ngủ sớm, chừng 9 giờ hơn là gà vào chuồng, mà ông Tám ngồi mãi đến 11 giờ hối mấy lần không chịu về. Chủ nhà khoe lá mơ trồng trong chậu. Giống như một gia đình lá mơ có cây bố, cây mẹ và cây bé thơ.

bố mẹ và con

Chủ nhà yêu lan và lại khéo tay trồng lan.

lan xanh hay lan tím

Lan xanh?

lan tím hay lan hồng

Lan hồng?

Nai đốm trắng

Canh mãi mới chụp được khá rõ ảnh một con nai đốm trắng. Tôi nghĩ con nai này bị bệnh albino, nhưng ông Tám và các con tôi nói không phải. Nó trắng vì nó trắng thôi. Người ta bảo rằng nai albino hay bị đàn hất hủi bỏ bê, hay đứng lẻ loi, nhưng con nai này khá béo tốt và đứng cạnh một con nai nâu. Chắc là không bị bỏ bê lẻ loi như loài người thường nghĩ.

đàn ngỗng trở về

Một khoảng hồ mặt băng đã tan và đàn ngỗng lại trở về.

mặt hồ đóng băng

Ở một chỗ khác, mặt hồ vẫn còn đóng băng và có một lớp tuyết mỏng phủ lên trên. Ở Việt Nam, người ta đang tưng bừng chờ Tết năm Bính Thân. Ở New Jersey, vẫn là những ngày đông giá lạnh dù hôm nay có nắng đẹp tưng bừng. Hôm qua tôi đi rừng, ra khỏi nhà chỉ có 19 độ F (trừ 7 độ C). Tôi phục tôi quá, vốn là một người sợ lạnh, ít khi ra ngoài nếu nhiệt độ dưới 45 độ. Vậy mà dần dần rồi cũng quen. Khi tôi về nhà mở computer thấy 42 độ F.

Hôm qua

Hôm qua trời đẹp, nhiệt độ lên cao nhất trong ngày là 39 độ F (gần 4 độ C) . Tôi đi rừng. Cả tháng nay tôi chẳng đi bộ thấy người bệ rạc. Lúc tôi ra khỏi nhà nhiệt độ chỉ 30 độ F (-1 độ C). Hôm nay dự báo thời tiết trời sẽ ấm, lên đến 49 độ F (khoảng 10 độ C).

Thấy người ta tổ chức cắm trại dành riêng cho hướng đạo sinh nam. Rất đông người, vừa phụ huynh của các hướng đạo sinh, ban tổ chức, ban lãnh đạo, và những người bàng quan (như tôi).

Một số đông cắm trại ven hồ, mặt nước đã đông cứng. Một nhóm ở công viên nơi họ nhóm họp hằng tuần. Tôi thấy có mấy cậu bé đang nhóm lửa. Đây là buổi các cậu bé hướng đạo sinh học cách sống và tồn tại với thiên nhiên trong điều kiện khắc nghiệt. Họ học cách nhóm lửa, nấu ăn, … . Một trong những cái thú vị của mùa đông là ngửi thấy mùi củi cháy. Trời lạnh, mùi củi cháy thơm, làm mình có cảm giác cái hạnh phúc của sự ấm áp đang ở gần, vài bước là đến, vói tay là chạm. Tuyệt lắm. Khó diễn tả.

Hôm qua tôi gặp một nhóm rất đông người hiking (ít ra là ba mươi người). Có nhiều người rất lớn tuổi, trông họ phải hơn bảy mươi. Có bà cụ miệng đã móm, cằm dài, mũi khoặm, trông rất giống bà phù thủy trong phim Bạch Tuyết và bảy chú lùn. Tuy nhiên trông bà rất hiền và thân thiện hơn, rất nhiều.

Về nhà lúc gần ba giờ chiều, thấy Boyfriend ngồi chễm chệ trên ghế sưởi nắng, bên cạnh nó vẫn còn đống tuyết. Nó chờ cho ăn dù chưa đến giờ. Sáng sớm tôi đã cho nó ăn. Chập sau nó nhảy lên bàn, vẫn chờ được ăn. Rồi nó chui xuống gầm bàn nằm vào trong cái hộp có tấm thảm mỏng. Tôi thấy vậy cho nó ăn sớm. Ăn xong nó đi lên đồi, dạo quanh trên mặt tuyết. Thỉnh thoảng nó bị lún tuyết phóng mình sang chỗ khác, tuyết cứng hơn. Dường như cái lạnh không ảnh hưởng đến nó nhiều. Chập sau nó biến mất, có lẽ trở về một nơi trú ẩn nào đó. Thấy vậy nhưng hễ tôi mở cửa là nó bỏ chạy.