Vài bài hát của Bob Dylan

Bob Dylan.jpg

Một người bạn học cùng trường với tôi, sau tôi vài lớp, đã viết ý nghĩ của bạn ấy về Bob Dylan, nhưng sau đó xóa đi. Tôi còn nhớ một vài điểm trong cái còm của bạn ấy.

Một, Bob Dylan nổi tiếng, có tài, nhiều người đồng ý. Hai, nhiều người không biết ông cũng nổi tiếng kỳ quặc. Ba, bạn ấy hân hạnh là người sống nơi tiểu bang gốc gác của Bob Dylan (Minnesota), nhưng đổi ý không thích ông Dylan nữa (trước kia có thích chút ít) khi người ta so sánh ông Dylan là Trịnh Công Sơn của nước Mỹ. Bạn tôi thích TCS, tác giả của câu hát “yêu em lòng chợt từ bi bất ngờ” và không thích người ta so sánh ông Dylan với ông TCS.

Chuyện ông Dylan khá kỳ quặc thì tôi có phần đồng ý sau khi tôi xem cuốn phim của Martin Scorsese về Dylan. Bản tính nghệ sĩ, thích sáng tác, nhưng ông Dylan không thích giao tiếp với đám đông. Còn chuyện so sánh giữa hai ông nhạc sĩ nổi tiếng thì cả hai ông đều có chung một điểm là họ có người ái mộ và cũng có người hoàn toàn không thích họ. Nói chung, ai thích thì thích lắm. Ai ghét thì cũng ghét lắm.

Tôi biết có một học giả đã lên tiếng Bob Dylan và Trịnh Công Sơn là hai nhạc sĩ cá biệt, không có gì giống nhau. Tôi thử tìm mua bài luận này trên Amazon.com và JSTOR nhưng không có, không còn bán. Mong là giới văn học mạng ai có sẵn một bản điện tử vui lòng cho tôi đọc ké với. Riêng tôi, lại thấy họ có vài nét chung. Thứ nhất, hai người sáng tác nhạc và có thể hát nhạc của họ sáng tác. Thứ hai, hai người cùng sử dụng guitar gỗ (Bob Dylan đa dạng hơn, ông có thể sử dụng harmonica và dương cầm). Thứ ba, cả hai đều hát về những diễn tiến xã hội xảy ra chung quanh họ, và cả hai đều có những bài hát chống chiến tranh. Thứ tư, cả hai đều có khuynh hướng folk songs.

Tôi đọc hơn phân nửa quyển Lyrics 1962 – 2001 của Bob Dylan. Tôi hết muốn đọc tiếp vì thấy đã có khái niệm về ca từ của ông. Tôi chọn được mười bài tôi thích, đó là:

“Seven Curses”
“With God on Our Side”
“Ballad in Plain D”
“Love Minus Zero/No Limit”
“Gates of Eden”
“It’s Alright, Ma (I’m  Only Bleeding)
“Like a Rolling Stone”
“Never Say Goodbye”
“Simple Twist of Fade”
“Golden
Loom”

Ba bài cuối là nhạc tình, dễ hiểu, dễ thương. Bài Never Say Goodbye dễ dịch

Never Say Goodbye

Bob Dylan

Twilight on the frozen lake
North wind about to break
On footprints in the snow
Silence down below.

You’re beautiful beyond words
You’re beautiful to me
You can make me cry
Never say goodbye.

Time is all I have to give
You can have it if you choose
With me you can live
Never say goodbye.

My dreams are made of iron and steel
With a big bouquet
Of roses hanging down
From the heavens to the ground.

The crashing waves roll over me
As I stand upon the sand
Wait for you to come
And grab hold of my hand.

Oh, baby, baby, baby blue
You’ll change your last name, too
You’ve turned your hair to brown
Love to see it hangin’ down.

Songwriters: Bob Dylan

Never Say Goodbye lyrics © Bob Dylan Music Co.

Hiểu là

Đừng bao giờ nói chia tay
Hoàng hôn trên hồ đóng băng
Gió Bấc bắt đầu ngừng thổi
lên những dấu chân trên tuyết
Dưới kia rất yên tĩnh
Em đẹp không lời nào tả được
Đẹp đến độ
Có thể làm tôi phát khóc lên
Đừng bao giờ nói chia tay
Thì giờ là tất cả mà tôi có thể dâng tặng
Em có thể nhận nếu em chọn
Sống chung với tôi
Đừng bao giờ nói chia tay
Mơ ước của tôi làm bằng sắt thép
Với một bó hoa hồng
to tướng treo lủng lẳng
từ thiên đàng xuống trần gian
Những ngọn sóng đổ ập xuống tôi
Khi tôi đứng trên cát
Chờ em đến với tôi
Và nắm tay tôi
Ôi, em yêu, em yêu, em yêu kiều
Em sẽ đổi họ của em
Em đã đổi màu tóc thành màu nâu
Tôi thích nhìn thấy mái tóc em thả dài trôi

Đốt lá trên sân

Tôi vẫn còn thích nghe mấy cái băng cassette cũ mèm. Mấy tuần nay nghe cái tape nhạc trẻ gặp lại bài hát dễ thương này nên mời các bạn nghe. Không phải ai cũng biết những bài hát không mấy nổi tiếng này, và dù có biết chưa chắc đã nhớ vì thời gian và bận bịu với cuộc sống.

Vì Duy Quang hát nên tôi đóan nhạc của Phạm Duy, không biết thơ của ai. Lời thơ bình dị dễ thương. Bây giờ tôi vẫn tự hỏi mình có biết tình yêu là gì không? Tình yêu, có khi là những câu chuyện nho nhỏ lồng vào bài thơ bản nhạc như thế này. Quét lá trên sân, vun thành đống nhỏ. Bé sẽ cho anh cái quyền nhóm lửa. Cứ mỗi mùa thu ông Tám quét lá còng lưng, ở đây người ta không cho đốt lá, nên không viết được bài thơ như thế này. 🙂

 

Đốt Lá Trên Sân

Nếu bé yêu anh, anh mời đến ở
Dưới mái thô sơ, nơi vườn xanh cỏ
Ngày thì chia nhau, sách đọc mới cũ
Để chiều còn ra, tưới vườn quét lá
Quét lá trên sân, vun thành đống nhỏ
Bé sẽ cho anh, cái quyền nhóm lửa
Mặt trời đã tan, giữa chiều êm gió
Một ngày ra đi với một chiều mơ.

Khói, khói lên nhỏ nhoi
Khói lên nhẹ hơi, khói lên lả lơi
Khói, khói lên đầy vơi
Khói lên tả tơi, khói lên mù khơi
Khói, khói lên đẹp ngời.

Bé có biết không, khói mờ sắc huế
Khói trắng khơi lên, kỷ niệm êm nhẹ
Ngày nào xa xôi, cũng nhỏ như bé
Ngày còn mẹ cha, những chiều đốt lá
Khói nhắc cho anh, những ngày vui khoẻ
Bóng dáng quê hương, những chàng trai trẻ
Hình ảnh quay tơ, cánh đồng thơm lúa
Nhạc hành quân xa, trên nẻo đường ta.

Khói, khói lên nhỏ nhoi
Khói lên nhẹ hơi, khói lên lả lơi
Khói, khói lên đầy vơi
Khói lên tả tơi, khói lên mù khơi
Khói, khói lên đẹp ngời.

Đốt lá trên sân, nhớ từng đóm lửa
Bến nước đêm xưa, chuyến đò neo ngủ
Một bài dân ca, ấm lòng quê cũ
Ngọt ngào lời ru, mối tình nghìn xưa
Đốt lá trên sân, khói mờ cay toả
Nước mắt rưng rưng, anh nhiều mắc cỡ
Ngọn lửa làm anh, mắt mờ thương nhớ
Chỉ làm cho em, má hồng đẹp thêm.

Cho đến khi

Tối hôm qua tôi xem phim Kate and Leopol với mục đích “nghiên cứu” chủ đề time warp, sự trộn lẫn của thời gian và không gian, mang quá khứ vào hiện tại, mang hiện tại vào tương lai, hiện tại là quá khứ của tương lai, hiện tại là tương lai của quá khứ. Tiếng Anh có thì Past Perfect, Present Perfect, và Future Perfect mà tiếng Việt không có.

Trước đây cùng cái chủ đề này tôi đã xem The Curious Case of Benjamin Button. Hôm qua trở lại với chủ đề này nhưng mục đích cũng là xem và đọc chủ đề tình yêu trong mùa hạ.

Phim Kate and Leopol cốt truyện không mấy thuyết phục, những đoạn phim lãng mạn có vẻ vội vàng và cliché thí dụ như khiêu vũ trên mái nhà trong tiếng vĩ cầm trình diễn “sống.” Một người từ quá khứ bước vào hiện tại mà có sẵn tiền, biết tiêu tiền, vân vân. Nhưng phim mà, đòi hỏi quá sao được.

Meg Ryan vốn xinh xắn và tôi thích cái vẻ gầy gần giống như con trai của cô. Chỉ tiếc là cô bơm môi lộ liễu quá trông cô già hẵn đi dường như không còn thích ứng với cái vai con gái trẻ và lãng mạn cho lắm. Anh Hughes thì vẫn đẹp trai không thể chê được.

Cuối phim có bản nhạc hay. Sting vừa là tác giả vừa là người hát.

Dịch tàm tạm ở đây vì ca từ thật là lãng mạn nhất là nó được nói ra bằng giọng đàn ông.

Cho Đến Khi – Sting

Nếu tôi nhốt quả đất vào trong chai
cùng với vạn vật vẫn còn bên dưới vầng trăng
Vắng tình em, trăng còn sáng cho tôi?
Nếu tôi sáng suốt như Aristotle
hiểu mấy cái vòng bao quanh vầng trăng
có giá trị gì các thứ ấy nếu em yêu tôi?

Trong vòng tay em, thế giới im lìm không ngờ
với triệu triệu giấc mơ chưa thành
và những giây phút mong manh cho đến khi
buổi khiêu vũ chấm dứt
Trong vòng tay em
mọi thứ dường như rõ ràng hơn
chẳng có một điều cụ thể nào làm tôi lo sợ
trừ cái khoảnh khắc
buổi khiêu vũ sắp tàn.

Nếu tôi có thể nhốt quả đất vào cái bình chữ X
Gắn yên cương lên để cưỡi mặt trăng
Cho đến khi những vì sao mờ dần
Cho đến khi …

Rồi một ngày em sẽ gặp một người lạ
trong căn phòng, tất cả tiếng ồn biến mất
em cảm thấy đang tiến đến gần một sự bí mật
trong ánh trăng và mọi thứ chung quanh đều vỡ vụn
em tưởng như em đã quen người ấy suốt cả đời
Bài học lâu đời nhất của thế giới trong lịch sử

Trong vòng tay em, thế giới im lìm không ngờ
với triệu triệu giấc mơ chưa thành
và những giây phút mong manh cho đến khi
buổi khiêu vũ chấm dứt
Trong vòng tay em khi
mọi thứ dường như rõ ràng hơn
chẳng có một điều cụ thể nào làm tôi lo sợ
trừ cái khoảnh khắc
buổi khiêu vũ sắp tàn.

Nếu tôi có thể nhốt quả đất vào cái bình chữ X
Gắn yên cương lên để cưỡi mặt trăng
Cho đến khi những vì sao mờ dần
Cho đến khi ấy, thời gian vẫn đứng yên,
Cho đến khi

Sau đây là nguyên tác

If I caught the world in a bottle
And everything was still beneath the moon
Without your love would it shine for me?
If I was smart as Aristotle
And understood the rings around the moon
What would it all matter if you loved me?

Here in your arms where the world is impossibly still
With a million dreams to fulfill
And a matter of moments until the dancing ends
Here in your arms when everything seems to be clear
Not a solitary thing would I fear
Except when this moment comes near the dancing’s end

If I caught the world in an hourglass
Saddled up the moon so we could ride
Until the stars grew dim, Until…

One day you’ll meet a stranger
And all the noise is silenced in the room
You’ll feel that you’re close to some mystery
In the moonlight and everything shatters
You feel as if you’ve known her all your life
The world’s oldest lesson in history

Here in your arms where the world is impossibly still
With a million dreams to fulfill
And a matter of moments until the dancing ends
Here in your arms when everything seems to be clear
Not a solitary thing do I fear
Except when this moment comes near the dancing’s end

Oh, if I caught the world in an hourglass
Saddled up the moon and we would ride
Until the stars grew dim
Until the time that time stands still, Until…

 

 

 

 

Sway – Dean Martin

Đây là một đoạn trong phim Easy Virtue.

Lyrics

When marimba rhythms start to play
Dance with me, make me sway
Like a lazy ocean hugs the shore
Hold me close, sway me more

Like a flower bending in the breeze
Bend with me, sway with ease
When we dance you have a way with me
Stay with me, sway with me

Other dancers may be on the floor
Dear, but my eyes will see only you
Only you have that magic technique
When we sway I go weak

I can hear the sounds of violins
Long before it begins
Make me thrill as only you know how
Sway me smooth, sway me now

Other dancers may be on the floor
Dear, but my eyes will see only you
Only you have that magic technique
When we sway I go weak

I can hear the sounds of violins
Long before it begins
Make me thrill as only you know how
Sway me smooth, sway me now

When marimba rhythms start to play
Dance with me, make me sway
Like a lazy ocean hugs the shore
Hold me close, sway me more

Like a flower bending in the breeze
Bend with me, sway with ease
When we dance you have a way with me
Stay with me, sway with me

When marimba rhythms start to play
Hold me close, make me sway
Like a lazy ocean hugs the shore
Hold me close, sway me more

Like a flower bending in the breeze
Bend with me, sway with ease
When we dance you have a way with me
Stay with me, sway with me

 

Summer (Presto) Vivaldi

Đây là đoản khúc Presto trong bản nhạc Summer của Vivaldi (Four Seaons). Nhà thơ Thanh Tâm Tuyền khi còn ở trong trại tập trung, trong bài thơ với hình thức lá thư gửi cho cô con gái tên Th. ông đã dặn cô Th. để đọc bài thơ của ông, cô Th. nên nghe lại đoạn nhạc này.

Xin mời bạn cùng nghe với tôi, đoạn nhạc thật là tuyệt vời. Và nếu có chút thì giờ xin bạn nghe trọn vẹn cả bốn mùa. Đây là ảnh của nhạc sĩ Vivaldi.

 

Nhạc Khánh Trân

Mời các bạn nghe bài hát “Sakura, Nhớ Một Mùa Hoa” do Khánh Trân sáng tác qua giọng hát của ca sĩ Diệu Hiền.

Hôm qua, tôi nghe CD nhạc của Khánh Trân gửi tặng. Tính là nghe một bài buổi sáng một bài buổi chiều, nhưng tôi nghe liên tiếp tám bài, vì hay quá, không muốn ngừng nghe. Tôi gửi email phỏng vấn Khánh Trân nhưng cô từ chối trả lời phỏng vấn. Lý do từ chối rất dễ thương, nhưng thật là rất tiếc cho các độc giả tôi yêu mến muốn biết thêm về Khánh Trân. Khánh Trân nói tự biết khả năng hạn hẹp nên không muốn quảng bá thêm làm gì.

Tôi không có căn bản về nhạc, nên chỉ nghe nhạc Khánh Trân với khả năng của một người nghe nhạc bình thường (layperson). Tôi không thể phân tích rhythm (nhịp điệu), melodies (âm thanh của nhạc), harmony (hài hòa), và tone color (chữ này không biết dịch, nói đại khái là người nghe nhạc thấy vui hay buồn, ấm áp rộn ràng hay lặng lẽ cô đơn).

Đây là một CD rất cuốn hút, người nghe dễ nhận ra đây là một giọng mới. Tôi có cảm tưởng người sáng tác là một người có cuộc sống hạnh phúc, được đời ưu đãi, nên nhạc của cô có giọng vui, lời thơ đẹp trong sáng. Ngay cả bài hát buồn nhất của Khánh Trân, “Sakura, Nhớ Một Mùa Hoa” cũng là một cái buồn dịu dàng, trầm ngâm, mơ màng. Người nghe có thể ứa một giọt nước mắt, nhưng không cảm thấy tuyệt vọng áo não. Cái buồn của bài hát như cái buồn nhẹ nhàng mỗi khi chúng ta nhìn thấy hoa anh đào, đẹp nhưng chóng tàn, cái tinh thần của wabi-sabi.

Hầu như bài nào cũng hay, dễ nghe, dễ tiếp nhận, dễ tiếp tục nghe. Những bài đặc sắc khác là “Em Tóc Ngắn” điệu valse vui tươi, “Dấu chấm tình anh,” hay “Mưa Chiều Viễn Xứ”. Các giọng hát trong CD này (Thúy Huyền, Diệu Hiền, Ngọc Quy, Hương Giang, và Quang Minh) có thể chưa được nhiều người biết đến nhưng cách trình diễn rất đạt, giọng êm ái dễ thương. Có thể nói người nghe tìm thấy dòng nhạc quen thuộc như đã nghe từ trước năm 75 ở miền Nam.

Bonus cho người nghe, và đặc biệt cho người xem. Người mẫu trong bài hát rất đẹp, đó là cô nhạc sĩ trẻ trung của chúng ta. Khánh Trân. Một điểm đặc biệt của Khánh Trân chúng ta nhìn thấy qua các đaọn phim ngắn lồng nhạc là ở nàng toát ra một vẻ đẹp thùy mị, dịu dàng. Một vẻ đẹp vẫn còn phong kín của người Việt Nam. Tôi muốn biết thêm về Khánh Trân lắm, như là con của ai, học ở đâu, làm nghề gì, ai dạy nhạc cho nàng, v. v… Nhưng, rất tiếc. Ai biết gì thêm về nhạc sĩ Khánh Trân xin chia sẻ với Chuyện Bâng Quơ.

Blog của Khánh Trân ở đây –> https://ngohuykhanhtran.wordpress.com/

Xem xong rồi, nếu thích xin mời xem một tác phẩm khác của Khánh Trân, cũng hay tuyệt vời.