Cái kén đỏ

Tác giả: Kobo Abé. Người dịch: Nguyễn thị Hải Hà

Trích trong quyển “A Late Chrysanthemum – Twenty-one Stories from the Japanese” Lane Dunlop dịch từ tiếng Nhật sang tiếng Anh.

Mặt trời bắt đầu lặn. Đây là lúc người ta vội vã về nhà, về tổ ấm, nhưng tôi không có một tổ ấm để về. Tôi bước chầm chậm trên con đường hẹp giữa hai dãy nhà. Mặc dù có rất nhiều nhà dọc hai bên đường, tại sao không có căn nào là của tôi? Tôi suy nghĩ, lập lại câu hỏi này hằng trăm lần.

Khi tôi đi tiểu vào cái cột điện thoại, có một đoạn dây rơi thòng xuống, tôi muốn dùng nó mà tự tử cho rồi. Sợi dây, liếc nhìn cái cổ tôi, nói rằng: “Chúng ta hãy cùng nhau nghỉ ngơi, anh ạ.” Tôi cũng muốn thế, nhưng tôi lại không thể nghỉ ngơi. Tôi không phải là anh của sợi dây, thêm vào đó, tôi vẫn không thể hiểu được tại sao tôi không có nhà.

Ngày lại ngày, đêm cứ về. Khi đêm về, bạn phải ngủ. Nhà là nơi để người ta ngủ. Nếu quả vậy, đó không phải vì tôi không có lấy một căn nhà. Đúng không?

Bỗng nhiên, tôi có ý nghĩ. Có lẽ tôi đã sai lầm. Tôi đã phạm một lỗi rất quan trọng trong cách suy nghĩ của tôi. Có lẽ không phải vì tôi không có nhà, mà tại vì tôi đã quên căn nhà của tôi. Đúng rồi. Có thể là như vậy. Thí dụ như, tôi dừng lại trước căn nhà này, nơi tôi ngẫu nhiên đi ngang qua. Rất có thể đây không phải là căn nhà của tôi? Dĩ nhiên rồi, so nó với mấy căn nhà kia, nó chẳng có nét gì đặc biệt cả, điều này đã được “thở ra” rồi, nhưng ai cũng có thể nói điều này về bất cứ căn nhà nào. Không thể dùng điều này làm bằng chứng để loại trừ một sự thật, đây có lẽ là căn nhà của tôi. Tôi thấy can đảm hơn. Ok, mình gõ cửa đi.

Tôi thật là gặp may. Gương mặt tươi cười của người đàn bà ló ra sau cánh cửa sổ mở hé. Nàng có vẻ tử tế. Ngọn gió hy vọng thổi xuyên qua vùng lân cận của trái tim tôi. Trái tim tôi như một lá cờ trải rộng ra và bay phất phơ trong ngọn gió này. Tôi cũng mỉm cười tươi. Như là một gã đàn ông lịch thiệp, tôi nói:

“Xin lỗi cô, đây là nhà của tôi, phải không?”

Gương mặt nàng bỗng đanh lại. “Hả? Ông là ai?”

Đang dợm giải thích, bất thình lình tôi mất khả năng. Tôi không biết tôi phải giải thích cái gì. Làm sao tôi có thể khiến nàng hiểu rằng đây không phải là lúc đặt câu hỏi tôi là ai? Bắt đầu cảm thấy hơi tuyệt vọng, tôi nói:

“Thôi được, nếu như cô không đồng ý căn nhà này là của tôi, xin cô vui lòng chứng minh, được không?”

“Trời ơi. . . ” Khuôn mặt nàng đầy vẻ sợ hãi. Điều này làm tôi tức giận.

“Nếu cô không có bằng chứng, thì tôi có quyền nghĩ rằng căn nhà là của tôi.”

“Nhưng đây là nhà của tôi.”

“Nghĩa lý gì chứ? Cô bảo đây là nhà của cô không có nghĩa đây không phải là nhà tôi. Đúng là như thế đấy.”

Thay vì trả lời tôi, nàng quay mặt vào tường và đóng cửa sổ lại. Đó là bản chất thật của người đàn bà có khuôn mặt tươi cười. Sự biến chuyển này luôn luôn dẫn đến một lý luận rất khó hiểu, đó là, một món đồ của một người nào đó, thì nó không là của tôi.

Nhưng, tại sao. . . tại sao tất cả mọi thứ đều là của người khác và không là của tôi? Ngay cả nếu như có một thứ gì đó không là của tôi, thì nó có thể không là của bất cứ người nào không?

Đôi khi, tôi mang ảo tưởng. Rằng những cái ống cống xi măng ở các công trường xây dựng hay ở trong sân chứa đồ dùng hư cũ, là nhà của tôi. Nhưng chúng đang sắp sửa thuộc về người khác. Bởi vì chúng trở thành đồ dùng của người khác, chúng biến mất, không ẩn chứa dấu vết gì về những ao ước của tôi hay những ý thích của chúng. Hay chúng trở thành cái gì đó rõ ràng là chẳng phải nhà của tôi.

Thế thì, còn những cái băng ghế trong công viên? Chúng chẳng sao cả, tất nhiên rồi. Nếu thật sự chúng là nhà của tôi, và nếu như hắn đừng đến và rượt đuổi tôi bằng cây gậy của hắn…  Chắc chắn chúng là của dành cho tất cả mọi người chứ không riêng của ai. Nhưng hắn nói:

“Ê, anh kia, đi chỗ khác. Cái băng ghế này là của chung. Nó không thuộc về một cá nhân nào cả, ít nhất nó không là của anh. Nào đứng dậy, bắt đầu, đi. Nếu anh không thích vâng lời, anh có thể bị giam vào tù suốt đêm ở dưới hầm trong đồn cảnh sát. Nếu anh ngừng lại ở bất cứ nơi nào khác, không cần biết ở đâu, anh sẽ vi phạm luật lệ.”

Một gã Do Thái lang thang – đó có phải là tôi không?

Mặt trời bắt đầu lặn. Tôi tiếp tục bước.

Một căn nhà . . .  những ngôi nhà không biến mất, mà biến thành một thứ khác, đứng trên mặt đất và không di chuyển. Ở giữa chúng, con đường hẹp cứ tiếp tục thay đổi. Không có bất cứ khuôn mặt nào quen thuộc. . .  trong con đường. Ngày mưa, con đường giống như cây cọ nhúng màu. Ngày tuyết, nó biến thành chiều ngang của những vệt bánh xe. Ngày gió, nó tuôn chảy như một cái băng cuốn chở hàng hóa. Tôi cứ tiếp tục đi. Tôi không thể hiểu tại sao tôi không có nhà, và vì thế ngay cả tự treo cổ tôi cũng không làm được.

Ê, người nào đang nắm chặt cổ chân tôi thế? Nếu đó là sợi dây dùng để treo cổ, thì đừng nên khích động, và đừng quá vội vàng. Nhưng đó không phải là sợi dây treo cổ. Nó chỉ là một sợi chỉ tơ nhơm nhớp trên ngón tay. Khi tôi nắm kéo nó, phần cuối sợi tơ bị tách rời ra làm hai, một phần ở trên chiếc giày và phần kia ở dưới đế giày của tôi. Nó cứ tiếp tục dài ra, dài ra, giống như là bị trơn tuột vậy. Thật là lạ lùng quá. Cơn tò mò khiến tôi cứ tiếp tục kéo mãi. Rồi một chuyện càng lạ lùng hơn đã xảy ra. Tôi chầm chậm xoay nghiêng người. Tôi không thể đứng thẳng góc với mặt đất. Phải chăng cái trục xoay của địa cầu đã nghiêng hay là trọng lực đã thay đổi hướng?

Uỵch! Chiếc giày của tôi rơi ra, chạm mặt đất. Tôi thấy chuyện đang xảy ra. Trục địa cầu không nghiêng, mà một chân của tôi trở nên ngắn hơn. Lúc tôi kéo sợi tơ, thì chân tôi nhanh chóng bị ngắn dần. Giống như cái khuỷu tay áo khoác bị mòn và bung chỉ. Cái chân tôi cứ bị tháo chỉ ra. Sợi chỉ tơ, giống như xơ của trái bầu dài hình con rắn, chính là cái chân của tôi bị tháo tung.

Tôi không thể bước thêm bước nào nữa cả. Tôi chẳng biết phải làm gì, cứ ì ra đấy. Rồi tay tôi cũng chẳng biết phải làm gì, chân tôi, cái chân đã biến thành chỉ tơ bắt đầu tự di chuyển. Nó bò ra nhẹ nhàng. Phần ngoài cùng của chân, không cần sự giúp đỡ của bàn tay tôi, bắt đầu tự tháo tung và như là một con rắn bắt đầu bao quanh người tôi. Khi cái chân trái của tôi tự tháo tung ra hết rồi, sợi tơ tự thay đổi, rất tự nhiên, quay sang chân phải của tôi. Chẳng mấy chốc, sợi tơ đã quấn đầy người tôi như gói trọn vào trong một cái bọc. Ngay cả lúc ấy nó vẫn không ngừng tháo tung tôi từ dưới mông lên đến ngực, từ ngực lên đến vai, và cùng lúc nó đang tháo chỉ, nó làm tăng độ bền chắc của cái bọc từ bên trong. Cuối cùng, tôi biến mất.

Sau đó, tất cả chỉ còn lại một cái kén rỗng.

A ha, rồi thì tôi cũng được nghỉ ngơi. Nắng hoàng hôn nhuộm cái kén thành màu đỏ. Đây, cuối cùng, là căn nhà của tôi, chắc chắn không ai có thể đuổi tôi ra. Điều đáng phiền bây giờ là tôi đã có căn nhà, nhưng tôi không còn “cái tôi” để trở về nhà nữa.

Bên trong cái kén, thời gian ngừng lại. Bên ngoài, trời tối đen, nhưng bên trong cái kén, luôn luôn là buổi chiều. Tỏa sáng từ bên trong, nó ánh ngời màu đỏ như màu của hoàng hôn. Cái điểm kỳ dị tuyệt diệu này rồi sẽ bắt được ánh mắt tinh tường của gã cảnh sát. Hắn nhìn thấy tôi, cái kén, nằm giữa hàng rào của con đường. Ban đầu hắn nổi giận, nhưng ngay sau đó hắn đổi ý về món đồ lạ này. Hắn cho tôi vào trong túi. Sau một hồi tí toáy cái kén, hắn chuyển tôi sang hộp chứa đồ chơi của thằng con trai.

6 thoughts on “Cái kén đỏ”

    1. Cám ơn cháu. Nếu cháu đọc bản tiếng Anh cháu sẽ thấy nó ấn tượng hơn, cô cứ táy máy với cấu trúc của câu thay đổi vị trí của chữ. Tuy nghĩa của nó không thay đổi nhưng đúng là tác giả hay dịch giả từ tiếng Nhật sang tiếng Anh cố ý chơi với chữ.

      Liked by 1 person

  1. Chị ơi, đọc đoạn đầu em nghĩ đến “NHÀ”, cái cảnh không nhà, và “tôi” tìm cho mình nơi chốn nương thân. Nó có chút gì đó hư vô đúng chất văn của người “Nhật”. Đoạn kết thì vỡ lẽ nó là lời tự sự của một cái kén đỏ. Qúa hay khi cuối cùng nó có ý nghĩa khi vào hộp chứa đồ chơi của cậu con trai. Nếu hiểu sâu hơn thì có thể nghĩ rằng: Mọi thứ vật chất đều có hồn và nó luôn có giá trị. Chị dịch rất mượt… *thích chị*

    Liked by 1 person

    1. Cám ơn Anh kim. Người đọc thường tìm thấy tư tưởng của mình trong câu văn của tác giả. Tác giả lớn luôn luôn tìm đến với độc giả lớn. Mình thích cái chỗ, nhân vật suốt đời đi tìm cái nhà, lúc có nhà thì mất cái tôi.

      Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s