Giáng sinh thì bạn làm gì?

Tôi mừng Giáng sinh năm nay bằng cách tỉ mẩn lôi mấy cái truyện ngắn Giáng sinh tôi dịch từ năm xửa năm xưa đăng ở mấy trang mạng nổi tiếng về blog của mình. Từ từ gom về một nơi để dễ quản lý hơn. Đây là những truyện ngắn Giáng sinh rất hay, tôi chọn dịch với bốn điều kiện căn bản, đó là tôi thấy hay, nó không dài quá, tôi có đủ từ vựng, và tôi hiểu khá rõ để dịch.

Tôi không nghĩ các truyện này sẽ được nhiều bạn đọc chiếu cố. Những truyện đăng ở Văn Chương Việt số lượt đọc chưa đầy bốn trăm. Tôi nghĩ có một số ít, những người thật sự yêu thích viết, mơ hồ trong ý thức muốn trở thành người viết chuyên nghiệp, sẽ đọc những truyện này. Đọc vì tò mò muốn biết những truyện này hay ở chỗ nào, vì muốn tăng kiến thức về văn học Hoa Kỳ, và một cách nào đó muốn làm tăng chất lượng trong cách viết của mình.

Mỗi lần tôi đọc và chọn dịch một bài nào đó, tôi thường tự hỏi, bài này hay ở chỗ nào. Thật ra tôi gặp rất nhiều truyện hay, tôi rất muốn dịch nhưng nếu nó khó dịch (vì tôi đọc không hiểu hết hoặc nếu hiểu mà không thể diễn tả ý hoặc không biết đủ từ thích hợp), hay dài quá thì tôi đành bỏ qua. Tôi cũng mạn phép không theo sát giáo điều “tín-đạt-nhã” vì tôi thấy điều đó bất khả thi. Tôi muốn được dịch theo cách của tôi, hiểu câu văn của tác giả, và viết lại cho câu văn cho dễ hiểu, theo cách tôi có thể hiểu được. Điều đó có nghĩa là tôi có thể tự ý thêm vào chữ không có trong câu, hay bỏ bớt chữ, hoặc phịa ra một câu chỉ giông giống với câu văn.

Tất cả sáu truyện trên đều rất hay, nếu bạn không có thì giờ thì đọc một truyện thôi. Truyện của Vladimir Nabokov thì bóng bẩy, đọc vào là thấy cái lạnh và cảnh đẹp của mùa Giáng sinh. Tác giả đưa người đọc từ nỗi buồn của người bố mất con, buồn đến độ muốn tự tử, đến sự khai nở của một mầm sống, mang niềm vui và hy vọng đến cho một người ở đáy tuyệt vọng. Chỉ cái kén bướm mà đã làm một người muốn sống trở lại, thì sự ra đời của một đấng Tối cao sẽ mang đến biết bao niềm vui cho tín đồ. Truyện của Truman Capote thì Giáng sinh không lạnh nhiều, chỉ đủ lạnh cho vừa nhớ thương của một đứa bé thiếu cha mẹ tìm sự an ủi với người u già đơn độc và con chó trung thành. Họ mang cho nhau niềm vui và tình thân. Họ là những người nghèo tiền nhưng lại mang tình thân đem biếu những người chung quanh, ngay cả những người mà họ chưa hề gặp mặt. Truyện của bốn tác giả kia xa lạ với độc giả, nhưng mỗi truyện chứa một không khí đặc biệt về Giáng sinh. Giáng sinh ở Tokio nói về người lính Mỹ bị giam trong nhà tù ở Tokio. Tù ở nơi nào cũng khổ nhưng tù nhân Mỹ ở Nhật sướng gấp vạn lần tù cải tạo ở Việt Nam. Nghe bài hát Giáng sinh bằng đôi tai của một phụ nữ khiếm thính làm chúng ta trân trọng đến những thứ chúng ta có, quá quí giá nên không thể đo đong bằng tiền. Giáng sinh của hai ông già ở New York, trên đường phố sang trọng của Fifth Avenue khiến chúng ta suy nghĩ về những thiên thần dấu mặt trong cuộc sống thường nhật hay cứu giúp chúng ta trong những lúc hiểm nguy. Và Giáng sinh của một cô giáo nhận được quà tặng của một cậu bé nghèo, nghèo đến độ mang tặng cô giáo hai cái nắp chai mà tưởng là đôi hoa tai. Cậu làm chúng ta suy nghĩ chính cậu mới là người đáng được nhận quà từ các thiên thần hay ông già Noel.

Santa Claus cho bạn quà gì? Tôi là bé ngoan nên năm nay tôi được Santa tặng cho cái smart phone Samsung Galaxy. Từ đêm qua tôi đã tí toáy với món đồ chơi đắt tiền này.

Mong bạn có mùa Giáng sinh vui vẻ bình an. Kiểm điểm lại tôi có một mùa Giáng sinh hạnh phúc. Cô nhỏ về thăm nhà. Cô lớn ở gần cũng về chơi. Sức khỏe của tôi tốt, chưa phải uống thuốc gì cả ngoại trừ thuốc bổ xương. Tôi xin Santa cho tôi thời gian trong ngày nhiều hơn bằng cách bớt việc đi một chút, cho tôi nhiều tự do hơn bằng cách lấy đi những lời phê bình, những ràng buộc khuôn khổ, xin có yên tĩnh trong tâm hồn để… chơi với văn chương chữ nghĩa. Cầu chúc các bạn muốn gì được nấy.🙂

19 thoughts on “Giáng sinh thì bạn làm gì?”

  1. Tự biết mình muốn làm gì đã là một hạnh phúc khó kiếm rồi, vì thiên hạ thường …đi tìm nhau cho đỡ ngơ ngác phân vân không biết mình muốn gì!
    Còn tiêu chuẩn DỊCH của tôi giống chị: mình phải thích đầu tiên.
    Vì văn chương chữ nghĩa trước tiên là làm cho bản thân mà.
    Cảm ơn chị vì bài viết này.
    (Nguyễn Hồng Nhung)

    Liked by 3 people

  2. Thật là ngưỡng mộ cái đam mê của Bà Tám, công việc dịch thuật không phải dễ dàng vì muốn làm cho người đọc luôn trôi theo dòng chữ , thì người dịch thuật cần có vốn liếng chữ nghiã để chuyển ngữ, mà cón phải hiểu được nguyên bản của tác giả bài viết..

    Đúng như Bà Tám đã thòng câu “tôi có thể tự ý thêm vào chữ không có trong câu, hay bỏ bớt chữ, hoặc phịa ra một câu chỉ giông giống với câu văn” và có lẽ đó là cách của người dịch thuật làm như mở đường nước khi bị nghẽn.

    Đôi lời bâng quơ, chúc mừng Bà Tám được đồ chơi mới, nghe nói máy Samsung galaxy đó chụp ảnh tuyệt vời đó nha. Giáng sinh vui vẻ và gia đình luôn đầm ấm nhá Bà Tám.🙂

    Liked by 1 person

  3. Chúc mừng chị có quà Giáng Sinh xịn (em ko xài Samsung Galaxy nhưng em nghe nói phone đó chụp hình đẹp lắm)….

    Em thích cái wish list của chị…..có nhiều món cũng nằm trong wish list của em…..sức khoẻ, an tâm, tự tại là món quà giá trị nhất, em nghĩ vậy🙂. Happy Holidays, chị Tám.

    Liked by 1 person

  4. chị Tám thân,

    cảm ơn những truyện ngắn hay chị Tám đã dịch và post lại – nhờ những truyện này mà thời gian chờ đợi của em ở những cái hàng dài trong shopping đã ngắn lại rất nhiều. Em vẫn nghĩ dịch truyện khó hơn viết truyện, vì viết truyện thì mình muốn viết làm sao thì viết (đôi khi câu truyện khi bắt đầu viết và câu truyện hình thành khác hẳn nhau) những dịch thì mình vừa phải dịch cho sát cốt truyện mà vừa phải chuyên chở những tình tiết bằng ngôn ngữ của mình cho thật hay🙂

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s