Nhà văn Ai Cập Nawal El Saadawi

Hết ngày 8 tháng 3 tôi mới nhận được tờ báo Newsweek có rất nhiều bài hay về phụ nữ trên thế giới. Một trong những bài hay là bài danh sách của 150 phụ nữ đang làm rung chuyển thế giới. Một bài nói về bà Clinton người đã phá vỡ rất nhiều trần nhà bằng kính (glass ceiling). Trong 150 người phụ nữ này có một vài nhà văn như Gloria Steinem, Arundhati Roy, và một nhà văn Ai Cập tên là Nawal El Saadawi. Lúc chiều ngồi trên xe lửa tôi hăm hở nghĩ là tôi sẽ dịch mấy bài này. Bây giờ ăn cơm xong, buồn ngủ tôi không còn sức để suy nghĩ nữa tuy nhiên vẫn còn muốn nói về nhà văn này bởi vì bà độc đáo quá. Tôi chỉ nói vắn tắt, dựa theo bài viết của Elizabeth Rubin.

Bà Nawal El Saadawi từ thưở nhỏ đã yêu văn chương. Năm bà mười tuổi bố của bà theo phong tục cổ bắt bà lập gia đình. Vì bà đã được đọc Jane Eyre nên bà giả vờ điên khi người ta đến xem mặt bà. Bà theo học ngành y khoa và ra làm bác sĩ. Bà lấy một người sinh viên cùng học với bà làm chồng. Ông chồng này theo du kích để chống lại người Anh. Khi ông trở về ông trở nên nghiện ngập. Năm 1967 quốc gia bà có chiến tranh với Israel bà tình nguyện làm bác sĩ săn sóc bệnh nhân tại chiến hào và ở trại của Palestine ở Jordan. Kinh nghiệm này làm thay đổi bà. Bà viết một quyển truyện về những người chiến đấu Palestine bà đã gặp. Năm 1972 bà vi phạm điều cấm kỵ táo bạo bằng cách viết quyển Phụ Nữ và Tình Dục nói về sự khao khát tình dục, tôn giáo, và việc tùng xẻo bộ phận sinh dục của phụ nữ. Việc làm này làm giới chức của quốc gia bà nổi giận và bà bị cách chức. Bà đã làm việc trong bộ Y Tế 14 năm. Và sau đó là những năm dài bà bị tù tội, trấn áp, đày ải, trừng phạt.

Bà bảo “mạng che mặt và để mặt trần là hai mặt của một đồng tiền. Đàn bà là đối tượng tình dục trong thị trường tự do. Tôi chống lại việc dùng mỹ phẩm. Giải phẩu thẩm mỹ là cái mạng che mặt tân thời.” Bà im lặng, mỉm cười, nói tiếp “Tôi đã ly dị ba người chồng. Tại sao? Haha, để được tự do. Để tôi có thể viết. Tôi có một cuộc đời kinh khủng.” Bà ngừng một chút, ngẫm nghĩ, nói thêm, “và cũng rất tuyệt vời.”

Bà có chừng 50 tác phẩm đủ loại, tiểu thuyết, kịch, hồi ký, tự thuật, … sách của bà bán rất chạy. Quyển Woman at Point Zero, nói về một cô điếm đã bị xử tử vì tội giết anh chàng pimp của cô đã trở nên quyển sách kinh điển về văn học nữ quyền. Đây là quyển sách buồn bã tối tăm cho thấy cái chết là sự giải thoát độc nhất cho phụ nữ trong thế giới bà sự ngược đãi cũng bình thường như hơi thở.

Trích đoạn hồi ký trong tù:

“Trên mặt đất, những ngón tay tôi vẽ thành chữ và những vòng tròn đan vào nhau. Bàn tay tôi run rẩy vì cơn giận dữ và trái tim tôi đập vội vã. Nếu những ngón tay tôi đã không làm quen với cây bút có lẽ chúng sẽ làm quen với cái xuổng. Cây bút là vật quí giá nhất trong đời tôi. Chữ của tôi trên giấy đối với tôi còn quí giá hơn cả chính cuộc đời. Quí hơn cả con tôi, hơn cả chồng tôi, hơn cả sự tự do của tôi.

Tôi thà chọn chỗ ở trong tù để viết những điều chưa bắt đầu trong tư tưởng tôi. Chữ viết một cách thành thật đòi hỏi sự can đảm tương tự cái can đảm giết người hay còn hơn thế nữa.

Những ngón tay của tôi khắc lên trên đất… Cho đến lúc này, tôi không biết vì sao tôi bị bắt vào tù. Tôi chưa gặp được người điều tra, hay biện lý, hay luật sư. Tôi nghe shawisha nói rằng bà nghe người ta bảo tôi vào tù vì những điều tôi viết, tội ác của tôi vì thế nằm vào diện tội có ý kiến.

Có phải tự do có ý kiến là tội ác? Thế thì để nhà tù là nơi trú ẩn duy nhất của tôi và cũng là định mệnh cuối cùng của tôi.”

Viết nháp đăng liền, ngày mai sửa.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s