Thư của H. L. Mencken gửi cho Sara Haardt

Nhà văn và nhà thơ thường thích viết.  Và giữa những lá thư tình họ thường kèm theo tác phẩm của họ thường là một bài thơ.  Đối với các nhà văn danh tiếng đôi khi thư của họ cũng được quí như là tác phẩm của họ bởi vì trong lá thư người ta bộc lộ những điều đôi khi lãng mạn và thầm kín hơn cả tác phẩm.  Những chi tiết gợi cảm có thể bị nhà xuất bản kiểm duyệt trước khi in. Tuy nhiên khi tôi đọc thư tình của các nhà văn thì tôi không thấy hay; có lẽ thư tình hay nhất là thư viết cho riêng mình.

Sara Haardt (1898 – 1935) sinh trưởng ở Montgomery, Montgomery County. Tuy tuổi đời ngắn ngủi, tác phẩm của bà gồm có một quyển truyện, một phim bản, khá nhiều tiểu luận và hơn 50 truyện ngắn. Truyện ngắn của bà thường bao gồm cái nhìn sâu sắc về cuộc sống và phong tục của miền Nam nước Mỹ đã ảnh hưởng như thế nào đến cuộc đời của phụ nữ cũng như các cô gái trẻ ở miền Nam Hoa Kỳ.  Truyện dài The Making of A Lady (1931) (Sự hình thành của một người phụ nữ ) thể hiện sức mạnh của xã hội kinh tế khống chế phụ nữ, và khả năng miêu tả tâm lý của những cô gái trẻ trong truyện ngắn Absolutely Perfect Toàn Hảo được giới văn chương chú ý đến độ bà được đề cử giải O’ Henry năm 1933.

Mencken (1880-1956) được xem là một trong những người ảnh hưởng sâu đậm đến văn học Hoa Kỳ phần đầu của thế kỷ 20. Nổi tiếng với tác phẩm The American Language, một bộ sách nghiên cứu nhiều tập nói về quá trình phát triển và biến đổi từ Anh ngữ trở thành ngôn ngữ của người Hoa Kỳ.  Là người theo chủ nghĩa tự do ông kịch liệt chống đối cuộc thế chiến thứ Nhất.  Ông có một số lượng tác phẩm không lồ về đủ thể loại và đề tài điểm sách, phê bình, âm nhạc, các chính trị gia, trí thức giả mạo, cả những thể loại động viên tinh thần cho người thất chí. Ông càng nổi tiếng hơn về những bài chống đối chỉ trích sự ngu dốt, thiếu hòa đồng, giả mạo và giả dối, các nhà tôn giáo cực đoan quá khích, phản khoa học hay mê tín dị đoan.

Wikipedia nêu khoảng hơn 30 quyển sách của Mencken.

Ít người nhớ rằng H.L. Menken, một nhà báo nhà văn có tính tình gay gắt và miệng lưỡi độc địa, là người có vợ. Mặc dù ông có nhiều bạn là phụ nữ và ông giúp đỡ rất nhiều nhà văn tài giỏi khác (nam cũng như nữ), người ta thường cho rằng ông rất ghét đàn bà.  Ông đã từng định nghĩa “tình yêu là một ảo tưởng mà mỗi người đàn bà nhìn thấy một cách khác nhau.”  Tuy nhiên khi diễn thuyết ở đại học Goucher, ông gặp Sarah Haardt, một giáo viên kiêm văn sĩ 24 tuổi ăn nói lưu loát, và trẻ hơn ông mười tám tuổi, ông bị hớp hồn ngay lập tức.  Tài viết văn của cô chinh phục ông, nhưng ông khuyên cô không nên kết hôn với ông, bởi vì ông tin rằng hôn nhân sẽ cản trở người phụ nữ không thể phát huy toàn vẹn tài năng.  Sarah vừa xinh đẹp lại thông minh, đồng ý. Cô cho rằng bất cứ người phụ nữ nào từ bỏ sự nghiệp vì hôn nhân là hy sinh mù quáng về sau sẽ hối tiếc.  Trải qua nhiều năm, họ sống riêng và tiếp tục sự nghiệp của họ, nhưng họ viết thư cho nhau hầu như mỗi ngày.  Thư của họ cho thấy đời sống tri thức cũng như tình cảm của hai người rất nồng nàn đậm đà. Thư của Mencken có vẻ kín đáo.  Ông không phải là người phơi trải đam mê trên trang giấy.  Tuy thế khi Sarah, ăn nói lưu loát, dễ thổ lộ, có một ngày nào đó đã không viết thư, Mencken thúc giục cô viết nhiều hơn và thường xuyên hơn.  Sau bảy năm và bảy trăm lá thư, đôi tình nhân vượt qua những trắc trở về triết lý sống cũng như quan niệm về hôn nhân để đến với nhau.  Tất cả mọi người mọi nguồn tin đều nói: đó là một cuộc hôn nhân hạnh phúc phi thường.

March 4th, 1925

Baltimore, Maryland

Sara yêu mến,

Tin mừng cho em, thật mà.  Đó là, tôi bị bệnh cúm. Cái chứng bệnh này tràn lan khắp nơi và trở thành bệnh dịch. Tôi lẩn trốn nó bằng cách vi phạm điều luật XVIII.  Những tờ báo y khoa hiện giờ đăng rất nhiều về cái nạn nấc nghẹn mà tôi bị từ ba tháng trước.  Hiện tượng này rất đáng tò mò và thật tức cười, nấc nghẹn liên tiếp ba ngày và đầu tôi ngứa ngáy dễ sợ.  Tạo hóa có rất nhiều trò trớ trêu và tôi thích cái lối đùa cợt như thế.

Tôi làm thinh, chẳng lên tiếng về chuyện Mercury.  Nathan ngu ngốc vướng vào chuyện ấy, nên ông ta đang bị xấu hổ mà tôi chẳng giúp gì được. Lời tuyên bố của tôi sẽ được in trong số báo tháng Bảy, ba dòng.  Chúng tôi vẫn chưa thỏa thuận với nhau.  Có lẽ sẽ có nhiều chuyện bát nháo xào xáo.  Knopf, xui xẻo thay, chỉ là một người vô tình bị vướng vào chuyện này, và không nên để ông ta bị thiệt thòi.

Về chuyện của Borglum, tôi thông cảm với nhóm học trò của Jeff Davis.  Về mặt tiền bạc, Borglum tham lam như heo, điều nay không ai cãi chối. Trong chiến tranh, hắn ta làm giàu nhờ những hợp đồng ma.

Hai mươi bảy.  Em chỉ mới bắt đầu lớn.  Phụ nữ đẹp nhất, duyên dáng nhất sau khi ba mươi, đặc biệt là một phụ nữ tóc nâu đậm.  Em sẽ rất đẹp khi tóc em bắt đầu phai màu.  Còn tôi, bắt đầu có cảm giác, ở tuổi 44 tuổi rưỡi, những người chuyên tẩn liệm người chết bắt đầu để mắt đến tôi.  Khi em đến tuổi này thì tôi sẽ được 62.  Chuyện này đáng suy ngẫm một chút.

Bài viết về người phụ nữ miền Nam là một bài hay.  Có lẽ, nên đánh bóng một chút, chẳng hại gì, nhưng tôi nghĩ vẫn có thể được tiền nhuận bút nếu cứ để yên như thế.  Thử gửi nó cho các tạp chí mà tôi đã nói cho em biết trong lá thư trước.  Các tờ tạp chí ấy trả nhuận bút khá cao.  Nếu họ không mua nó, gửi lại cho tôi để tôi đọc lại lần nữa.  Tôi nghĩ, thay đổi một vài chỗ tôi có thể dùng nó được.  Nhưng chúng tôi vẫn trả nhuận bút thấp hơn tở Century, Harper’s, vân vân. Cuối năm thứ nhất chúng tôi dư ra 2,200 đô la nhưng biên tập viên vẫn không được trả tiền.  Tồi thật.

Isaac Goldberg đề nghị viết một quyển sách về tôi có cả minh họa. Mặc dù ông ta biết về tôi nhiều hơn Coolidge, tôi vẫn phải tìm kiếm thêm tài liệu về tôi.  Công việc này té ra lại khó khăn hơn tôi tưởng. Tôi bỏ ra nguyên hai ngày để cố tìm kiếm và sắp xếp lịch sử của những người trong họ Mencken.  Sau khi làm chuyện này xong rồi tôi phải lục lại tất cả những bài báo tôi viết từ khi bắt đầu, và tuyển chọn chúng. Và tôi phải nhớ lại những chi tiết trong đời sống tâm hồn và tôn giáo của tôi – như tôi đã theo Công giáo như thế nào, thí dụ thế. Nếu tôi có thì giờ rộng rãi thì chuyện này sẽ rất thú vị, nhưng tôi lại không có thì giờ.  Goldberg sẽ tổ chức một buổi trình diễn nhưng ông ta không viết thành sách. Công việc ấy để dành cho em.  Tựa đề: “Một nhà ái quốc người Mỹ.” Tôi cho phép em được xuất bản 10 năm sau khi tôi lìa bỏ cuộc hí trường.

Bạn Sary ơi, tôi nhớ em muốn điên.  Tôi đã, dời chỗ ăn từ Marconi qua chỗ của Max ở đường Park.  Nếu em ở gần tôi thì tôi có thể bị em mắng cho vì tìm cách “bóp cổ” em.  Tôi đang tập dượt chuyện này với cái cổ của những bà béo phì.  Khi nào tôi gặp lại em tôi sẽ chỉ cho em biết vài kiểu bóp cổ.  Vì thế phải cẩn thận.

Ich kuss die Hand!

Của em

HLM

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s